Gừng, tên gọi của gừng trong đông y


Gừng là gì?

Gừng, tên tiếng anh là Zingiber officinale – là một loại thực vật thường được sử dụng làm gia vị, ,thuốc. Trong củ gừng có các hoạt chất như tinh dầu zingiberen, chất nhựa, chất cay, tinh bột.

Củ gừng
Củ gừng trong tự nhiên

Trong đông y, gừng còn có tên gọi là Khương, có vị cay, tính ấm, quy vào các kinh phế(phổi),  tỳ (lá lách), vị (dạ dày), có tác dụng tán hàn, phát biểu, long đờm, thường được sử dụng để chữa các chứng phong hàn và kích thích tiêu hóa. Trong y học cổ truyền, tùy theo cách bào chế mà gừng trở thành nhiều vị thuốc khác nhau. Thường dùng gồm: để sống dùng (sinh khương), phơi khô (can khương), đem lùi (ổi khương)…

Sinh khương: Gừng sống.

Có chứa tinh dầu, thành phần trong dầu là Zingiberol, zingiberene, nonanal, borneol, chavicol, citral, methyheptenone.

Đặc điểm:

  • Có tính cay ấm.
  • Có tác dụng tăng cường tuần hoàn huyết dịch, kích thích tiết dịch vị, hưng phấn ruột, xúc tiến tiêu hóa, chữa cảm lạnh, buồn nôn, ho do lạnh.

Can khương

Là củ gừng phơi khô, tính cay ấm. Có tác dụng làm ấm dạ dày, thường dùng để trị tỳ vị hư hàn, trướng bụng đau bụng, thổ tả, ho do đàm lạnh.

Ổi khương, Thán khương

Củ gừng đem lùi hoặc nướng thành than tồn tính – bên ngoài cháy đen nhưng bẻ ra thấy trong ruột còn màu nâu vàng và mùi gừng. Tính đắng ấm có tác dụng chỉ huyết (cầm máu) đường ruột.

Khương bì

Là vỏ củ gừng phơi khô, kết hợp bốn loại vỏ khác như trần bì (vỏ quýt), phục linh bì (vỏ nấm phục linh), đại phúc bì (vỏ cau), ngũ gia bì (vỏ cây chân chim) phối thành thang ngũ bì ẩm nổi tiếng chuyên chữa phù thũng có thể dùng được cho cả phụ nữ có thai bị sưng hai chân.

Dược tính và công dụng của Khương

Theo y học cổ truyền, gừng có vị cay, tính ấm, vào 3 kinh phế, tỳ, vị, có tác dụng phát biểu, tán hàn ôn trung, tiêu đàm, hành thủy, giải độc. Trong hầu hết các bài thuốc Đông y, dù bệnh hàn hay nhiệt, hư hay thực, các thầy thuốc vẫn thường dùng từ 3 đến 5 lát gừng sống. Ngoài tác dụng hạn chế bớt tính lạnh của các vị thuốc hàn, cách phối hợp này còn giúp cho tỳ vị dễ hấp thu thuốc và người bệnh khỏi nôn ra đối với những thuốc khó uống.

Ngoài ra, tùy theo hình thức sử dụng, gừng có nhiều công dụng khác nhau.

  • Gừng sống còn gọi là sinh khương có tác dụng phát tán phong hàn, chống nôn ói.
  • Gừng khô còn gọi là can khương, có tính nóng hơn sinh khương, có thể làm ấm tỳ vị.
  • Gừng đốt cháy tồn tính còn gọi là hắc khương. Hắc khương có vị đắng, thường được tẩm đồng tiện, có thể làm ấm can thận, giáng hư hỏa.
  • Vỏ gừng được gọi là khương bì có tác dụng lợi tiểu.

Gừng được xem là thảo dược trị bách bệnh, xem cách chữa viêm xoang bằng gừng.

Trong kỹ thuật bào chế, gừng cũng có thể giúp cho thầy thuốc đạt được một số mục đích quan trọng.

  • Sinh địa nấu với gừng sẽ hạn chế bớt tính mát.
  • Bán hạ chế với gừng để giải độc.

Một số loại thuốc khác như sâm, đinh lăng… cũng thường được tẩm gừng, sao qua để tăng tính ấm và dẫn vào phế vị.đem lùi: ổi khương…

Theo Wiki – dongybonphuong.com


Tags

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan
Read previous post:
Bố mẹ cần làm gì khi trẻ bị viêm amidan

Viêm amidan là căn bệnh khá phổ biến đặc biệt là đối với trẻ […]

Close